środa, 27 kwietnia 2016

Pałac w Rundale - "Wersal" na Łotwie i tajemnice, zdrady, polityka... .

W poprzednim poście opisałam moje spotkanie z Jelgavą na Łotwie. Ozdobą tego miasta jest przepiękny pałac, którego pomysłodawcą i fundatorem był książę Kurlandii i Semigalii - Ernst Jan Biron. O historii i mieszkańcach pałacu w Jelgavie napisałam w tym poście.
A teraz zapraszam Czytelnika do kolejnego pałacu Birona, który znajduje się w Rundale, w odległości ok. 70 km od stolicy Łotwy, Rygi.
Budowa pałacu była wzorowany na podparyskim Wersalu, ale zanim opiszę tę przepiękną rezydencję, jak zwykle zaserwuję porcję historii. Bo przecież opis  pałacu bez rysu i zarysu historycznego byłby mocno spłycony.
Rundale, łotewski "Wersal"
... tak dla porównania - oryginał, czyli francuski pałac w Wersalu
Troszeczkę zwlekałam z opisem Rundale, bo chciałam w miarę dokładnie opowiedzieć o tym miejscu.  Gdy szukałam informacji o łotewskiej pałacowej perełce, to nie dawała mi spokoju informacja, że "Biron, 26 lipca 1735 roku nabył dobra w Rundale"... intrygowało mnie od kogo nabył rundalskie ziemie i co było tutaj zanim powstał pałac.
Przewertowałam mnóstwo stron internetowych, przewodników, albumów i udało mi się natrafić na historię tego miejsca.
I tak...
W miejscu, gdzie teraz znajduje się pałac w Rundale, znajdował się średniowieczny zamek, zbudowany ok. 1280 roku, ale ta informacja nie ma pewnego potwierdzenia w źródłach historycznych.
Najwcześniejsze dokumenty historyczne  są opatrzone datą 1457 roku, kiedy to po wybudowaniu zamku Kawalerów Mieczowych w Bauska ( to tylko kilka km od Rundale), ówczesny mistrz zakonu Johann von Mengede (Mengden) otrzymał jako lenno od  Henryka Vogeleru i Arnda Vindhovelu, ok 100 ha ziemi w Rundale.
Zamek Kawalerów Mieczowych w Bauska, Łotwa
W XV wieku powstał w Rundale zamek, którego budowę potwierdzają dokumenty. W 1505 zamek ten  kupił Otto von Grothus.
Herb rodu Grothus
Po raz pierwszy zamek został wymieniony w 1555r. w wykazie zamków Inflant. Nazwa miejscowości miała wiele odsłon -  niemiecka nazwa "Rundale" w starych dokumentach to: Ruwendall, Ruvendael, Rovenndaell, Ruwenthall, Rauhental, Ruendaell, Ruenthall; zaś  łotewska- Runde, Rundapils. Nazwa Rundale oznacza Dolinę Spokoju
Nad brzegiem niewielkiej rzeki - Islice powstał zamek należący do zakonu Rycerzy Mieczowych, zarazem była to rodowa siedziba inflanckiej gałęzi rodu Grothus. W 1681 roku von Grothus ze względu na długi został zmuszony do sprzedaży zamku. Stan wyposażenia zamku w chwili sprzedaży był niezwykle "imponujący"- 3 szafy, 7 łóżek i 23 krzesła!
26 czerwca 1735 roku zamek nabył Ernst Jan Biron za kwotę 42 000 talarów po  trwających dwa lata  negocjacjach kupna - sprzedaży.
Akt potwierdzający kupno zamku w Rundale przez Ernsta Jana Birona
Ernst Johann von Biron, książę Kurlandii i Semigalii
Pałac w Rundale, był letnią rezydencją książąt Kurlandii, rodową zaś siedzibą był zamek w Jelgavie ( dwa lata po rozpoczęciu budowy pałacu w Rundale także i w Jelgavie powstał okazały pałac na miejscu wyburzonego zamku). 
Do Rundale przybył na zaproszenie księcia Birona włoski architekt Bartolomeo Francesco Rastrelli, który to zaprojektował i logistycznie zaplanował budowę pałacu od podstaw.
"Bartolomeo Francesco Rastrelli", Pietro Rotari Zamek Michajłowski, Petersburg
W sierpniu 1735 roku Rastrelli zjawił się w Rundale, a już w 1736 roku artysta miał gotowy projekt pałacu, który rozrysował na ośmiu arkuszach (obecnie oryginalne plany - szkice Rastrellego znajdują się w Wiedniu). Jesienią tego samego roku rozpoczął rozbiórkę zamku Grothusa. Ten sam manewr architekt powtórzył przy budowie pałacu w Jelgavie, tam  został zburzony zamek Kettlerów, a na jego miejscu powstał  pałac wzorowany na Pałacu Zimowym.
Plan pałacu i parku w Rundale autorstwa Rastrelli
Pałac w Jelgavie, siedziba książąt Kurlandii i Semigalii, pałac był także zaprojektowany przez Rastrellego, Łotwa
Gdy przyglądałam się historii budowy letniej siedziby księcia Birona w Rundale, to zadziwił mnie niesamowity talent Rastrellego. Oprócz nieziemskich zdolności artystycznych, architekt posiadał także zmysł organizacyjny, logistyczny. W chwili rozpoczęcia budowy i położenia kamienia węgielnego w dniu 24 maja 1736, Rastrelli wykonał iście mistrzowską pracę. W ciągu czterech miesięcy zdążył podpisać wszelkie umowy z dostawcami materiałów budowlanych- żwiru, cementu, kamieni, rzemieślnikami, stolarzami, murarzami, cieślami, producentami szkła, ceramiki. Na potrzeby pałacu skonstruowano 12 pieców, w których wypalano cegły o nietypowym, większym rozmiarze, zbudowano także 12 magazynów. Przy budowie pałacu pracowało 1500 osób, murarzy było 268! Ernst Biron przesiedlił do Rundale chłopów pracujących w posiadłościach księcia w Kurlandii.
Mury pałacu zostały postawione w 1737 roku, a rok później przystąpiono do prac architektonicznych we wnętrzu. Pracami wykończeniowym zajęli się artyści, rzemieślnicy, robotnicy sprowadzeni przez Rastrellego, głownie z Petersburga.
Pierwszy etap budowy trwał do 1740 roku, do chwili aresztowania Ernsta Birona przez carycę Elżbietę, która to dokonała przewrotu pałacowego, odsuwając od władzy matkę Iwana VI, Annę Leopoldównę.
W tym miejscu na chwilę się zatrzymam, bo te zawirowania na dworze carskim w istotny sposób wpłynęły na budowę pałacu w Rundale.
W poprzednim moim poście, o Jelgavie i władcach Kurlandii, pisałam, że pałace Birona , i ten w Rundale, i ten w Jelgavie powstały dzięki sprytowi, przebiegłości i grze politycznej Ernsta Jana Birona, który był kochankiem carycy Anny Iwanownej. Anna do ostatnich dni darzyła Ernsta miłością i zaufaniem. Biron był szarą eminencją na carskim dworze, miał ogromny wpływ na politykę carycy, a jego majątek dorównywał carskiemu. Anna Iwanowna nie posiadała dzieci, wobec takiej sytuacji caryca  wskazała następcę tronu - syna siostrzenicy Anny Leopoldówny - Iwana Antonowicza Romanowa.
Iwan VI car Rosji Muzeum Łomonosowa, Petersburg
Anna Leopoldówna, matka Iwana VI, która sprawowała regencje nad carem gdy został aresztowany Ernst Biron
28 października 1740 roku, w dniu śmierci, caryca Anna powierzyła swemu kochankowi Ernstowi Bironowi regencję nad małym Iwanem " aż do osiągnięcia pełnoletności przez Iwana VI". Niektórzy historycy uważają, że Biron wymusił na carycy złożenie podpisu czyniącego go regentem Iwana VI.  Jednak w wyniku przejęcia władzy przez carycę Elżbietę, Biron został aresztowany w 1740 roku i skazany najpierw na śmierć, później karę zamieniono na więzienie.
Regentką cara Iwna VI została jego matka Anna Leopldówna.Ta sytuacja nie trwała długo. Iwan został carem Rosji gdy miał dwa miesiące i zdetronizowany gdy miał 15 miesięcy. Później Iwan został uwięziony i strzeżony w więzieniu twierdzy Schlusselburgu z tytułem więźnia stanu, gdzie spędził resztę życia samotnie w celi. Niesamowicie smutny  był los chłopca tylko dlatego, że został namaszczony na cara przez ciotkę carycę Annę, kochankę Birona.  Iwan VI został zabity przez strażników, gdy grupa spiskowców chciała go uwolnić. Iwan zginął w wieku 22 lat.Przypomina mi los "człowieka w żelaznej masce" więzionego na Wyspie św. Małgorzaty oraz Bastylii, który prawdopodobnie był starszym bratem Ludwika XIV zwanego Królem Słońce.
Anna Leopoldówna z synem Iwanem VI
Rządy Birona w imieniu cara trwały tylko 22 dni. Książę Kurlandii został aresztowanym i uwięziony w twierdzy Schlusselburg w nocy 9 listopada 1940 roku. Książę utracił wszystkie godności, urzędy, majątki i został 13 czerwca 1741 roku wywieziony do Pełymu na Syberi, gdzie miał przebywać aż do śmierci.
"Za rządów carycy Elżbiety  los Ernesta Jana Birona nieco się poprawił. Imperatorowa złagodziła wyrok  i zmieniła zesłanie na areszt domowy. Zdetronizowany książę kurlandzki osiadł w Jarosławiu nad Wołgą, gdzie miał do dyspozycji pałac ze służbą, bibliotekę oraz stadninę koni. Przebywał tam wraz ze swoją żoną Benigną Gottlieb. Mógł też urządzać polowania. Pozostawał jednak cały czas jako więzień stanu pod kontrolą i nie miał prawa powrotu do stolicy Rosji. Dopiero w 1762 roku car Piotr III  pozwolił wrócić Bironowi do Petersburga. On też go ułaskawił i zwrócił urzędy oraz ordery".
Benigna Gottlieb, żona Ernsta Birona, Fran Lippold  Muzeum Kuskov,Zespół Pałacowy Szeremietów, Moskwa
Po uwolnieniu, Ernst Biron powrócił do Kurlandii i wznowił przerwaną budowę pałaców w Jelgavie i Rundlae. Najpierw jednak usunął Karola Krystiana Wettyna, który rządził Kurlandią w czasie gdy Biron był aresztowany. Wettyn był synem króla Augusta III, mężem Franciszki Krasińskiej i kandydatem na króla Rzeczpospolitej.
Wracam do pałacu w Rundale...
Wraz z powrotem Birona do Kurlandii powrócił także architekt Rastrelli. Musiano jednak skorygować wystrój i pewne elementy pałacu, ponieważ część wyposażenia pałacowego została wywieziona do Petersburga ( drzwi, ścienne panele, parkiety). Zmieniono także projekt bramy wjazdowej.
Projekt bramy wjazdowej na dziedziniec pałacu w Rundale, wykonany  przez Rastrellego
Brama wjazdowa pałacu w Rundale widziana od strony dziedzińca pałacowego, w tle widoczne stajnie książęce.Łotwa
Pałac w Rundale i brama wjazdowa ozdobiona posągami lwów.
Prace drugiego etapu budowy pałacu rozpoczęto w 1763zakończono w 1768 r., prace trwały w sumie 30 lat a tak naprawdę tylko 9 lat.
I... po pewnych "kłopotach" związanymi z burzliwym życiorysem Ernsta Birona, Pałac w Rundale stał się ozdobą Kurlandii, był po prostu wspaniały!
Na jego budowę zużyto 3 miliony cegieł, dach był pokryty blachą aluminiową (była to nowość), który w promieniach słońca zamieniał się w świetliste zwierciadło, sale zdobiły tapety z jedwabiu, elementy małej architektury były pokryte złotem i srebrem. Pałac posiadał 138 pokoi, każdy w innym kolorze, o łącznej powierzchni 6963 m², parter był przeznaczony dla służby, ochrony, administracji. Na pierwszym piętrze były pokoje gościnne i apartamenty książęce.
Parter w pałacu Rundale, Łotwa
Parter - hol pałacu w Rundale
Pomieszczenia kuchenne na parterze pałacu, obok znajduje się restauracja.Rundale, Łotwa
Przy pałacu znajdowało się 16 budynków gospodarczych, 60 hektarów lasu, w którym urządzano polowania, a także przepiękny 10 hektarowy park w stylu francuskim zaprojektowany także przez Rastrellego.
Stajnie książęce, Rundale

Dom ogrodnika, Rundale
Jak już wspomniałam włoski architekt do projektowania pałacu zaprosił artystów, z którymi pracował w Petersburgu. Oryginalne stajnie zaprojektował Severin Jensen, elementy rzeźbiarskie projektował Bawarczyk Johann Michael Graff, a pracami malarskimi kierowali Włosi - Francesco Martini i Carlo Zucchi.
Oczywiście przy pracach budowlano-artystycznych w Rundale pracowało wielu innych mistrzów: rzeźbiarze-A.Kamaewu, I. Mizinow, I. Pilugin, I. Ewdokimawa, przy aranżacji sufitów i ścian pracował Piotr Efremow, Iwan Uszakow projektował piece, wykonawcą kaflowych cudeniek był Gottfried Kater mieszkający w Gdańsku.
Piece wykonane w pracowni w Gdańsku przez Gottfrieda Katera, sypialnia książęca, Rundale, Łotwa
Ernst Biron nie cieszył się długo pałacem, zmarł 28 grudnia 1772 roku  w cztery lata po zakończeniu budowy. Wcześniej, bo w 1769 roku abdykował i rządy w Kurlandii przekazał synowi Piotrowi. Ten jednak sprzedał pałace w Jelgavie i Rundale carycy Katarzynie II, wraz z prawami do Kurlandii i Semigalii, które stały się carskimi guberniami. Było to w roku 1795. Piotr Biron za ten "gest" otrzymywał rentę dożywotnią w wysokości 60 tyś.talarów i zadośćuczynienie za utracone dobra ziemskie w wysokości 2 milinów talarów. Od tego momentu Rzeczpospolita po III rozbiorze utraciła Kurlandię.
Piotr Biron przeniósł się do Wolnego Państwa Stanowego Wartenberg, do Sycowa, na pograniczu Śląska i Wielkopolski, zabierając ze sobą część wyposażenia pałaców w Jelgavie i Rundale.
Katarzyna II po aneksji Kurlandii wybrała na gospodarza pałacu w Rundale Waleriana Zubowa, który był bratem Płatona, a ten z kolei faworytem carycy.
"Walerian Zubow" Józef Maria Grasii, Muzeum Samara, Rosja
Walerian Zubow, zakochał się, ze wzajemnością, w polskiej arystokratce Mariannie Potockiej z domu Lubomirskiej, wnuczce Jana Teodora Lubomirskiego, który był właścicielem m.in pałacu w Łańcucie.
Jan Teodor Lubomirski, dziadek Marianny Lubomirskiej, późniejszej żony Zubowa
Pałac w Łańcucie, którego właścicielem m.in.. był J. T. Lubomirski, Polska
Marianna Potocka, z domu Lubomirska, kiedy poznała Waleriana Zubowa w Warszawie w 1792 roku była żoną Antoniego Prota Potockiego, właściciela ziemskiego, który prowadził rozległe interesy handlowe na Morzu Czarnym, nabył tytuł książęcy Kijowa i po III rozbiorze Polski złożył przysięgę wierności Rosji.
Małżeństwo Marianny było krótkie, bo trwało zaledwie kilka lat, w czasie trwania małżeństwa Potocka porzuciła męża i zamieszkała z Walerianem Zubowem w Rundale. W czasie trwania nieoficjalnego związku z Zubowem , urodziła mu syna 22 marca 1796, którego nazwała Płaton, na cześć brata Waleriana, który nosił właśnie takie imię.
Marianna Lubomirska, żona Ptockiego, Zubowa i Uwarowa, mal. Janos Rombaur
Kiedy w 1801 roku umarł Potocki, Marianna w 1803 roku wzięła ślub z Walerianem Zubowem. Małżeństwo trwało tylko rok. Zubow zmarł w 1804 roku, mając 33 lata.
Walerian Zubow
Marianna Zubow, wzbudzała pożądanie u wielu mężczyzn - była kochanką generała Piotra Dołgorukowa, księcia Aleksieja Szerbatowa,o nią toczono pojedynki.
Aleksiej Szerbatow ( kochanek Marianny), George Dawe, Pałac Zimowy, Rosja
Książę Piotr Dołgorukow ( kochanek Marianny), mal. Nicolas Francois Dun
Po śmierci Waleriana Zubowa, Marianna przekazała posiadłość w Rundale bratu zmarłego męża , Płatonowi, który był kochankiem carycy Katarzyny II o czym wcześniej wspomniałam. W zamian otrzymywała dożywotnią rentę w wysokości 24 tyś. rubli rocznie. Zmarła w marcu 1810 roku i została pochowana w kościele św. Sergiusza, który znajduje się w kompleksie klasztornym św. Trójcy w Strelnie/Petersburgu.
Marianna Lubomirska, żona Potockiego, Zubowa i Uwarowa
Marianna, wdowa po Walerianie wyszła ponownie za mąż  za generała Fiodora Piotrowicza Uwarowa, adiutanta cara Aleksandra I.
Fiodor Piotrowicz Uwarow, trzeci mąż Marianny
Po śmierci Waleriana Zubowa, właścicielem pałacu stał się jego brat książę Płaton Zubow, który miał ogromny wpływ na Katarzynę II. Pałac w Rundale był podarunkiem carycy dla kochanka.
Płaton Zubow
O wielkiej zażyłości i wpływie na carycę może świadczyć choćby pomnik Katarzyny II i Płatona Zubowa znajdujący się w Odessie.
Pomnik Katarzyny II i m.in.Płaton Zubow... u jej stóp. Odessa, Ukrina
W 1821 roku, w wieku 54 lat Płaton ożenił się z 19 letnią szlachcianką pochodzącą z Wilna- Teklą Walentynowicz. Małżeństwo trwało tylko rok. Historycy podejrzewają, że Płaton został otruty przez żonę. Oficjalna wersja śmierci Płatona, to atak serca.
Płaton Zubow
Wdowa po Płatonie zarządzała rozległym majątkiem byłego męża, wyszła ponownie za mąż za księcia Piotra Szuwałowa. Dobra rundalskie były w rękach Szuwałowów do roku 1920, kiedy to pałac w Rundale upaństwowiono.
Tekla Walentynowicz wdowa po Płatonie i późniejsza żona Piotra Szuwałowa
Piotr Szuwałow
Losy pałacu w Rundale do połowy XX wieku obfitowały w wiele smutnych wydarzeń.
W 1812 roku wojska napoleońska ograbiły pałac z porcelany, zbiorów bibliotecznych, obrazów.
W latach 1915 - 1918 znajdował się tutaj szpital, w 1919, tak jak i pałac w Jelgavie, został zniszczony przez wojska Bermonta Avalova. W 1923 w pałacu mieściła się parafialna szkoła, w 1924 r. szpital i sanatorium dla inwalidów wojennych. W 1938 r. utworzono tutaj Państwowe Muzeum Historyczne. W 1945 roku znajdował się w salach pałacowych spichlerz na zboże ( mokre zboże leżakowało na oryginalnych pałacowych parkietach) i szkoła wraz z internatem.
W 1963 utworzono w pałacu oddział Muzeum z siedzibą w Bauska, a od 1972 roku samodzielne Muzeum-Pałac Rundale, wtedy to rząd ZSRR podjął się rewitalizacji pałacu. W 1981 udostępniono zwiedzającym pierwsze odrestaurowane sale pałacowe.
Po takiej "krótkiej"porcji historii o Rundale i mieszkańcach pałacu najwyższa para aby pokazać odnowione wnętrza pałacowe oraz zajrzeć do zrekonstruowanego ogrodu w stylu francuskim, który rozpościera się przed pałacem.
Do zwiedzania jest udostępnionych 43 sal i z każdym rokiem ilość odrestaurowanych pomieszczeń zwiększa się. 12 sal znajduje się we wschodnim skrzydle, 15 w centralnej części pałacu, 7 zachodniej, 4 to klatki schodowe, 2 pomieszczenia kuchenne i parter. Na pewno zniszczenia, grabieże i ulokowanie w tym miejscu magazynów, szpitala i szkoły znacząco przyczyniły się do zmiany wizerunku pałacu. Większość planów architekta Rastrellego  jest zachowana i na ich podstawie krok po kroku, powoli odtwarzane są zdobienia i wystrój wnętrz.
Jedną z najpiękniejszych sal jest Sala Balowa / Biała, która w pierwszej wersji miała być pałacową kaplicą.
Rastrelli zaprojektował salę w kolorze białym, aby nadać lekkość i przestronność komnacie. Kolorami uzupełniającymi miały być kolorowe stroje gości. Ubiór tancerzy a także ich biżuteria byłyby białym kolorem podkreślone i wyeksponowane.
Biała sala posiada  5 lustrzanych okien, które wzajemnie się odbijają, dając złudzenie, że w pomieszczeniu jest 13 okien. Rzeźbiarz ozdobił salę motywami z życia prowincji. Można tam zobaczyć 22 reliefy  przedstawiające scenki rodzajowe takie jak polowanie, praca na roli, ogrodnictwo, prace rzemieślnicze. Reliefy nad oknami przedstawiają cztery żywioły: ziemię, powietrze, ogień i wodę, a na ścianach widnieją alegorie czterech pór roku.
Na suficie znajduje się gniazdo bocianie, ale aby było ciekawej, tancerze mogli podziwiać także prawdziwy "dom bociani", który znajdował się na kominie pałacu. Obecnie także jest gniazdo bocianie, ale ze względu na remont pałacu w 1992 r. zostało przeniesione na inny komin i nie można go zobaczyć z okien Białej Sali.
W okresie powojennym znajdowała w się w Sali Balowej ... sala gimnastyczna.
Gniazdo bocianie umieszczone na suficie Sali Balowej wg. projektu Johanna Michaela Graffa
Oryginalne gniazdo bocianie na pałacu w Rundlae
... które znajduje się obok bramy wjazdowej
Obok Sali Balowej znajduje się gabinet porcelany, gdzie na 45 półkach umieszczona jest ceramika z Chin i Japonii. Kiedyś znajdowała się tutaj porcelana z Miśni, ale Napoleon przywłaszczył ją sobie. W podobny sposób prezentowana jest porcelana w pałacu w Dreźnie.
Gabinet porcelany w pałacu w Rundale
Tak dla porównania porcelana w pałacu Zwinger w Dreźnie, foto. Dawid
Drugą niezwykle piękną salą jest Złota Sala, gdzie można zobaczyć namalowane cztery cnoty: Siłę, Mądrość, Doskonałość, Prawdę i Szczerość.



W Złotej Sali znajduje się oryginalny parkiet z 1860 roku, a sufit o powierzchni 200 m² wykonali petersburscy artyści F.Martini i  K.Zucchi. Na suficie ukazany jest Zeus przekazujący koronę księciu Kurlandii. Pierwotnie ściany pokrywał kolorowy marmur, został jednak zerwany i przewieziony do Petersburga.
Inną niezwykle ciekawą i piękną salą jest książęca sypialnia.
Dekoracje ścian i sufitu wykonano w drugim etapie budowy pałacu. Piece zostały wykonane w Gdańsku w 1740 przez Gottfrieda Katera.
Tutaj także możemy zobaczyć wiele namalowanych scen zaczerpniętych z dość frywolnych mitów greckich opowiadających o miłości. Do niektórych tych mitów nawiązywałam  pisząc moje posty.
Na suficie sypialni przedstawiona jest Afrodyta wraz z Aresem i ich synem Amorem oraz nauczycielem Hermesem → (Cypr, Afrodyta i Mars), można także ujrzeć Ledę z łabędziem →(Cesarzowa Bizancjum- Teodora), Endymiona i boginię księżyca - Lunę. < Endymion, na prośbę Luny został obdarzony wieczną młodością, urodą i wiecznym snem, aby bogini mogła swobodnie odwiedzać ukochanego w każdą noc księżycową i całować go do woli. Luna z ukochanym miała 50 córek>
 "Blada Selene w błękity rzucona 
 Do drzemiącego wiecznie Endymiona
Co noc miłośnie wyciąga ramiona"

"Endymion" Adam Asnyk
"Luna i Endymion", Sebastiano Ricci,
Chiswick House,Londyn
Książęca sypialnia została całkowicie zniszczona w 1919 roku przez wojska Bermonta Avalova. Rekonstrukcja sypialni powstała w 1990 roku na podstawie zachowanych zdjęć.
W sypialni znajdują się kopie obrazu Luisa Caravaqe przedstawiające Ernsta Birona i jego żonę Benigmę Gottieb, a na przeciwległej ścianie portrety cara Pawła III i Katarzyny II.
Podziw budzi także Sala Różana dedykowana bogini wiosny i kwiatów Florze (jej wizerunek widnieje na suficie). Na ścianach znajduje się 21 kwiatowych girland (kiedyś kwiaty były pokryte srebrem, a ściany zdobił różowy marmur sprowadzony z Włoch). Sufit zdobi żyrandol ze szkła kurlandzkiego. W 1997 roku odrestaurowano oryginalny parkiet z 1739 roku mistrza Jeana Babtiste Egora, wzór parkietu został zaprojektowany przez Rastrellego.
A tak wygląda Buduar Księżnej.
Rzeźba zaprojektowana przez Johanna Michaela Graffa, znajdująca się nad łóżkiem księżnej
 Obok buduaru znajdują się sekretne przejścia, pomieszczenia na garderobę, a także toaleta-łazienka.
Toaleta księżnej
...Sala Bilardowa, gdzie z sufitu zerka Eris, wręczająca "jabłko niezgody" trzem boginiom - Herze, Afrodycie i Atenie. Po prawej stronie sali można zerknąć na żonę Piotra Birona - Dorotę i dwie córki - Paulina i Wilhelma. Tutaj także można spotkać ducha Czarnej Damy ( jest to duch córki lekarza Szuwałowa, która dopomina się o pochowanie jej w poświęconej ziemi)..., a ducha Białej Damy ujrzymy nocą w zachodniej części pałacu (jest to duch dziewczyny, która była nieszczęśliwie zakochana w Walerianie Zubowie).
Sala bilardowa, pałac w Rundale
 Trudno jest mi szczegółowo opisać każdą z sal, więc poprzestanę na pokazaniu zdjęć z łotewskiego "Wersalu".
Sala audiencyjna , na suficie można ujrzeć Afrodytę i Adonisa, którego śmiertelnie zranił dzik.
Gabinet Zubowa
Gabinet Zubowa
Biblioteka
Biblioteka w pałacu w Rundale

Gabinet Szuwałowa
Jadalnia
Jadalnia
Jeden z wielu pałacowych korytarzy
W piwnicach pałacu znajdują się eksponaty znalezione podczas prac rekonstrukcyjnych, tam też warto zajrzeć.

I pozostało mi jeszcze zaprezentować ogród francuski, który został zaprojektowany razem z pałacem przez Rastrellego. Prace przy ogrodzie trwają nadal, ale i tak ogród prezentuje się pięknie.
Widok na park z pałacowego okna.
Esy i floresy z krzewów bukszpanowych.
Urocza altanka ogrodowa.
Zielone tunele...
W pałacu, czy też parku można co krok zobaczyć sesje zdjęciowe młodych par
Obecnie w parku działa jedna fontanna, kiedyś były trzy.
W pałacowym ogrodzie znajduje się pół tysiąca odmian róż, których rośnie tutaj kilka tysięcy. Róże pochodzą z 17 krajów ( m.in z W.Brytanii, Belgi, Australii, Szwajcarii, Polski), z 72 renomowanych certyfikowanych upraw. Sektory z różanymi krzewami podzielone są na kolory i wysokość.
W ogrodzie organizowane są występy plenerowe, Garden Festiwal, koncerty.
W 2007 roku Pałac w Rundale został wpisany na Europejską Listę Dziedzictwa Kulturowego.
Prezydent Łotwy przyjmuje w pałacu zagraniczne delegacje.
W pałacu nadal trwają prace konserwatorskie i zapewne za parę, kilkanaście lat Rundale będzie jeszcze piękniejsze.

Jestem ciekawa jak zmieni się Rundale za kilka lat. Na pewno teren między  stajniami a dziedzińcem pałacu ( na zdjęciu za mną) będzie zupełnie inny, bo widziałam trwające tam prace zagospodarowujące  tę przestrzeń pałacową.
Pozostało mi życzyć odwiedzin w Rundale na Łotwie wszystkim tym, którzy kochają piękno natury i architektury, które jest  ujarzmione i stworzone przez ludzki geniusz i talent.